Category: Քիմիա

Կարդացե՛ք հետևյալ քիմիական բանաձևերն ւ հաշվե՛ք համապատասխան նյութերի հարաբերական մոլեկուլային զանգվածները.

ա) Cl2O7 = 182
բ) K2O = 94
գ) P2O = 78
դ) AgNO3 = 170

1. Տրված է բանաձևը, նշի՛ր ինդեքսների նշանակությունը

1. H₂O = 18
2. CO₂ = 46
3. Al₂O₃ = 102

2. Գտիր մոլեկուլային զանգվածը՝ Mr-ը

H₂SO₄ = 66

H₂ = 2

O₂ = 32

CO₂ = 118

1. Ո՞ր տարրի ատոմի զանգվածն է ամենափոքրը։ ջրածին

2. Ի՞նչ է ցույց տալիս տարրի հարաբերական ատոմային զանգվածը: Տարրի հարաբերական ատոմային զանգվածը ցույց է տալիս, թե այդ տարրի մեկ ատոմի զանգվածը (m0)  քանի՞ անգամ է գերազանցում զանգվածի ատոմային միավորը:

3. Պարզաբանի՛ր զանգվածի ատոմային միավոր հասկացությունը: Հարաբերական ատոմային զանգվածը(Ar) տարրի մեկ ատոմի զանգվածի հարաբերությունն է զանգվածի ատոմային միավորին (զ.ա.մ.):

4. Հաստատի՛ր կամ հերքի՛ր հետևյալ պնդումները.
ա)Հարաբերական ատոմային զանգվածն ունի չափման միավոր: Ոչ
բ)Ներկայումս որպես զանգվածի ատոմային միավոր է ընդունված թթվածնի ատոմի զանգվածը։ Ոչ
գ) Յուրաքանչյուր քիմիական տարր ունի հարաբերական ատոմային զանգվածի որոշակի արժեք: Այո

5. Գրի՛ր ա) մագնեզիում, բ) քլոր, գ) կալցիում, դ) պղինձ տարրերի քիմիական նշանները: Գրի՛ր այդ տարրերի հարաբերական ատոմային զանգվածները: Ar Mg 12, Ar Cl 17, Ar Ca 20, Ar K 19

6. Նշի՛ր 5 մետաղական և ոչ մետաղական տարրեր : Գրի՛ր այդ տարրերի հարաբերական ատոմային զանգվածները(Ar )և տարրերի իրական զանգվածը(m0): Ar Li 7, Ar Be 9, Ar Na 23, Ar Mg 24, Ar K 39, Ar H 2, Ar C 12, Ar N 14, Ar O 16, Ar F 19

1. Ո՞վ և ե՞րբ է առաջարկել ցայսօր օգտագործվող քիմիական նշանները: Բերցելիուսը
2. Ի՞նչ սկզբունքով են կազմվում քիմիական տարրերի նշանները: Բերեք օրինակներ: Իրանք լինում են լատիներեն կամ հունարեն բառից, որից վերցրածա իրանց առաջին տառը մեծատառով, իսկ հետոյել լինումա երկրորդ տառը փոքրատառով
3. Ի՞նչ ծագում ունեն քիմիական տարրերի անունները: Առաջարկե՛ք օրինակներ: In-indium
4. Քիմիական տարրի ո՞ր բնութագրերն է արտահայտում քիմիական նշանը:
5. Լրացրե՛ք բաց թողած բառերը: N քիմիական նշանը նշանակում է, որ դա… է: Nitrogen
6. Գրե՛ք այն տարրերի հայերեն անվանումները և քիմի ական նշանները, որոնք արտասանվում են՝ ցե, էն, էս, պէ, կուպրում, ֆեռում, արգենտում: Cerium, Nitrogen, Sulfur-Ensteinium, Phostphorus, Krypton, Fluorine, Sliver

1. Ի՞նչ է կոչվում մաքուր նյութ։ Մաքուր են այն նյութերը, որոնք ունեն հաստատուն բաղադրություն, բնորոշ կառուցվածք, ուստի և օժտված են խիստ որոշակի հատկություններով:
2. Ի՞նչ է կոչվում խառնուրդ։ Խառնուրդները երկու կամ ավելի նյութերի մեխանիկական համակցություններ են, որոնցում յուրաքանչուր նյութ պահպանում է իր բաղադրությունը, կառուցվածքը, ուստի և իրեն բնորոշ հատկությունները, որոնք էլ միաժամանակ կարող են ազդել խառնուրդի ընդհանուր հատկությունների վրա:
3. Նշիր 3 օրինակ մաքուր նյութերի։ կերակրի աղ, ծծումբ, ֆոսֆոր
4. Նշիր 3 օրինակ խառնուրդների։ աղաջուր, շաքարաջուր, օդ
5. Կարո՞ղ է ջուրը համարվել մաքուր նյութ։ Ինչ պայմանով։ Այո
6. Ինչո՞վ են մաքուր նյութերն ու խառնուրդները տարբերվում միմյանցից։
7. Արդյո՞ք օդը մաքուր նյութ է։ Բացատրի՛ր։

8. Ինչո՞ւ է աղաջուրը համասեռ խառնուրդ, իսկ ավազաջուրը՝ անհամասեռ։

Առաջին փորձի համար մենք ջրի հետ խառնեցինք ավազ ու աղ, իսկ հետո ֆիլտրի օգնությամբ առանձնացրեցինք նրանց։

Երկրորդ փորձի համար մենք լցրեցինք բանկայի մեջ ջուր և յուղ և տեսանք, որ յուղը բարձրանում է վերև։

Երրորդ փորձի համար մենք խառնեցինք ավազը ու երկաթը, իսկ հետв մագիսի օգնությամբ առանձնացրեցինք։

1. Ի՞նչ է ֆիզիկական մարմինը, ասա՛ տեսակները: Ֆիզիկական մարմինները մեր շրջապատի առարկաներն են, իսկ իրանց տեսակները կենդան, անկենդան
2. Ի՞նչ է նյութ: Նյութը այն է ինչից բաղկացած են առարկաները
3. Ո՞ր նյութերն են կոչվում մաքուր: Որոնց բաղկացած են միայն մի նյութից
4. Ո՞ր նյութերն են կոչվում խառնուրդներ: Որոնց բաղկացած են երկու կամ ավել նյութերից
5. Խառնուրդների ի՞նչ տեսակներ գիտես:
6. Ի՞նչ է համասեռ խառնուրդը:
7. Ի՞նչ է անհամասեռ խառնուրդը:

1. Ընտրիր ճիշտ պատասխանը

Ո՞ր տարբերակում է ճիշտ դասավորված՝ նախ մարմին, հետո նյութ։

ա) Գրիչ – պլաստմասա
բ) Ապակի – պատուհան
գ) Քար – բետոն
դ) Ջուր – բաժակ

---

2. Համադրի՛ր մարմինները համապատասխան նյութի հետ

Մարմին	Նյութ
Աթոռ Գ	Ա) Ապակի
Լամպ Ա	Բ) Փայտ
Շշի կափարիչ Դ	Գ) Մետաղ
ՄատիտԲ	Դ) Պլաստմասա

---

 3. Լրացրու դատարկ տեղերը

ա) Մարմինը ունի բաղադրություն և կառուցվածք։
բ) Նյութը կարող է լինել՝ պինդ, հեղուկ կամ գազային։
գ) Ջուրը նյութ է, իսկ ջրի շիշը՝ մարմին։

1. Սահմանի՛ր ֆիզիկական և քիմիական երևույթներ հասկացությունները:
   Ֆիզիկական է, օրինակ, երբ ապակին ընկնում ու կոտրվում է։ Քիմիական է, երբ խնջորն, օրինակ, բորբոսնում է։
2. Թվարկի՛ր բնական և ոչ բնական երևույթներ:
   Անձրևը, ծիածանը բնական են։ Պատի քանդվելը բնական չէ։
3. Ստորև ներկայացված շարքից առանձնացրե՛ք ֆիզիկական և քիմիական երևույթները` շաքարի մանրացնելը, ձնաբուքը, հրդեհի բռնկվելը, ցողի առաջանալը, պղնձի սևանալը, փայտի տաշելը, կժի կոտրվելը, երկաթե մեխի ժանգոտվելը, ռետինի ձգվելը:
   
4. Լրացուցիչ առաջադրանք (ֆիզիկական և քիմիական երևույթներ)
   
   Համեմատի՛ր.ա) երկաթե մեխի ծռվելը և ժանգոտվելը, բ) մոմի հալվելն ու վառվելը,բ) արծաթե զարդի սևանալն ու կոտրվելը, գ) շաքարի մանրացնելն ու քայքայելը:
   
   Ֆիզիկական երևույթներ
   երկաթե մեխի ծռվելը
   մոմի հալվել
   արծաթե զարդի կոտրվելը
   շաքարի մանրացնելը
   
   Քիմիական երևույթներ
   երկաթե մեխի ժանգոտվելը
   մոմի վառվելը
   արծաթե զարդի սևանալը
   շաքարի քայքայելը