Posted on Leave a comment

Գրականություն 8.3.2026

Քո ամեն ակնթարթը մի սերմ է,
Որ կրում է իր մեջ իր մահը.
Բայց հոգին քո— խնդուն ու անահ է
Եվ մի՛շտ խանդավառ է ու ջերմ է։

Անծանոթ բառեր

Խնդուն-ուրախ
անահ-երկյուղ չունեցող

Նա հոսում է, ալիք առ ալիք,
Եվ ամեն վայրկյան— այն չէ՛,
Եվ ամեն մի վայրկյանը— հնչեղ
Ներկա է, անցյալ— ու գալիք։

Անծանոթ բառեր

Գալիք-ապագա

Օ, խմի՛ր, խմի՛ր դու ագահ.
Օ, խմի՛ր անդադար այս հատնումը.
Կորածը— իրեն նա գտնում է,
Եվ իր այդ գտնումով — չկա։

Անծանոթ բառեր

Հատնում-վերացում

Նա կուզեր, որ լինի անէ,
Որ թվա լոկ, լոկ լինի հարց,
Բայց կանգնած է նա, ահա տե՛ս—
Մշտածուփ, մշտափոխ ու կարծր։

Անծանոթ բառեր

Անէ-գոյություն
Լոկ-միայն
Մշտածոփ-միշտ ծփացող
Մշտափոխ-միշտ փոփոխվող

Posted on Leave a comment

Գրականություն 27.2.2026

  1. Ի՞նչ շրջասույթով է հայտնի Հ. Թումանյանը։

ամենայն հայոց բանաստեղծ

2. Ի՞նչ է Թումանյանի կնոջ անունը:
Օլգա

3. Ե՞րբ է հիմնադրվել Վերնատուն գրական խմբակը:
1899 թվականին

4. Ի՞նչ է պահանջում Փարվանա արքայի դուստրը մրցույթի ելած փեսացուներից:
բերել անմար կրակ

5. Քանի՞ քառյակ է գրել Թումանյանը:
մոտավորապես 300

6. Ինչպե՞ս է ավարտվում Հ. Թումանյանի «Քաջ Նազարը» հեքիաթը։
Նազարը թագավոր է դառնում

7. Ե՞րբ է մահացել Թումանյանը և որտե՞ղ է թաղված։
1922 թվականին, թաղված է Թբիլիսիի Խոջիվանքում

8.Ե՞րբ և որտե՞ղ է ծնվել Թումանյանը:
Լոռվա Դսեղ գյուղում

9. Ո՞վ էր Թումանյանի հայրը:

Տեր-Թադևոս քահանա Թումանյան

10. Ի՞նչ է քառյակը:
4 տողանոց բանաստեղծություն

11. Ի՞նչ ժանրերով է ստեղծագործել Հ. Թումանյանը:
բանաստեղծություն

քառյակ

հեքիաթ

բալլադ

պոեմ

12. Քանի՞ երեխա ուներ Թումանյանը:
10

13. «Գելը» պատմվածքում ինչի՞ց էին վախենում գայլերը:
«Գելը» պատմվածքում գայլերը վախենում էին կրակ։

14. Կենդանական աշխարհի վերաբերյալ ի՞նչ պատմվածքներ
Կենդանական աշխարհի վերաբերյալ Թումանյանը գրել է, օրինակ՝

«Կիկոսի մահը»

«Գելը»

«Շունն ու կատուն»

է գրել Թումանյանը:

15․ Թվարկի՛ր հեքիաթներ, որոնք գրել է Հովհաննես Թումանյանը։
«Քաջ Նազար»

«Անբան Հուռին»

«Չարի վերջը»

«Ոսկե քաղաքը»

16․ Թվարկի՛ր բալլադներ, որոնք գրել է Թումանյանը։
«Փարվանա»

«Ախթամար»

«Անուշ»

17․ Թվարկի՛ր պատմվածքներ, որոնք գրել է Թումանյանը։
«Գելը»

«Կիկոսի մահը»

«Շունն ու կատուն»
18․  Ո՞ր տոնն է նշվում Թումանյանի ծննդյան օրը
Թումանյանի ծննդյան օրը՝ փետրվարի 19-ին, նշվում է Գիրք նվիրելու օրը Հայաստանում։

Posted on Leave a comment

Գրկարանություն 26.11.2025

ա) Ընտրե՛ք «Ինձ դուր են գալիս մարդիկ…»  շարքից երկուսը և մեկնաբանե՛ք:

Մարդիկ, որոնք չափի զգացում ունեն…
Դաս նշանակում է, որ նրանք շատ զգուշավոր են, չեն նեղացնում ուրիշներին, երբեք ոչ մեկի չեն կոպտում և աշխատում են արդարամիտ լինել բոլորի նկատմամբ։

Ինձ դուր են գալիս մարդիկ, որոնք անհատականություն ունեն…
Այդպիսի մարդիկ ունեն յուրօրինակ մտածողություն, նրանք կարողանում են ստեղծագործել, կամ որևէ նոր բան ստեղծել։

բ) Շարունակե՛ք «Ինձ դուր են գալիս մարդիկ…»  շարքը (երկու միտք)՝ պահպանելով գրողի ոճը:

Ինձ դուր են գալիս մարդիկ, որոնք արդարության զգացում ունեն. նրանց կոչում եմ ընկերներ: Արդարության զգացում ունեցող մարդիկ չեն գողանա ընկերոջ մոտից փող, չեն թաքցնի դա։

Ինձ դուր են գալիս հավատարիմ  ու համառ մարդիկ, որոնք չեն թուլանում, երբ փորձում են հասնել  իրենց նպատակներին ու գաղափարներին:
Ես ինքս էլ եմ փորձում այդպիսին լինել, բայց դեռ չեմ կարողանում։

Posted on Leave a comment

Գրականություն 31.10.2025

1․ Ընդգծված  բառերն  ու բառակապակցությունները փոխարինի՛ր համապատասխան ածականներով:

Օրինակ`

Երկրին մոտ տարածությունում  տիեզերանավի հանդիպեցին: — Երկրամերձ տարածությունում տիեզերանավի հանդիպեցին:

Հայոց աշխարհում Արարատի դաշտի հարավում, մի հրաշքով լի ու ձեռքով չկերտված կոթող կա: Դա Արարատն է՝ երկնասլաց, մեկուսի լեռնային զանգված՝ կոնաձև զույգ գագաթներով: Մասիսն ու Սիսը հանգած հրաբուխներ են: Մասիսի ժայռապատ գագաթը ծածկված է  հավերժական ձյունով:  Սիսի գագաթային մասը նույնպես քարածածկ է : Լանջերը կտրտված են  ճառագայթի ձև ունեցող ձորակներով ու հեղեղատներով: Լանջերին խոտառատ արոտներ ու թփուտներ կան, ներքևի գոտում՝ այլևայլ թռչուններ ու կենդանիներ: Հնում լեռը հռչակված էր որպես արքաների որսատեղի:

Մասիսը զերծ չի մնացել  բնական աղետներից: Նրա հյուսիս-արևելյան լանջի խորխորատը, հայտնի «Մասյաց վիհ» անունով, որ գագաթին մոտ (մերձ) մասում ավելի քան հազար մետր խորություն ունի, առաջացել է երկրաշարժից:

2․ Տեքստի ածականներն ըստ անհրաժեշտության դարձրո՛ւ բաղդատական կամ գերադրական աստիճանի (օգտվի՛ր ավելի առավել, պակաս,նվազ, ամենից բառերից և ամենա-, (ա) գույն մասնիկներից):

Գիտությանը հայտնի շնաձկների 250 տեսակներից ամենախոշորը կետաշնաձուկն է, որը կարող է մինչև 15 մ երկարություն ունենալ: Սպիտակ վիթխարի շնաձուկը ավելի փոքր է, կարող է ունենալ մինչև 11 մ երկարություն: Բայց դրա փոխարեն նա ավելի սարսափելի է: Երրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ շնաձկների դեմ պայքարի արդյունավետ միջոցներ բացահայտելու համար քիմիական ավելի քան 70 միացություն փորձարկվեց: Ամենաարդյունավետը քացախաթթվային  պղինձ պարունակող միացությունն էր. դրանով թունավորված շնաձուկն էլ չի հետաքրքրվում կերով: Բայց ատլանտյան շնաձկների վրա փորձարկված միջոցները պակաս արդյունավետ եղան խաղաղօվկիանոսյան տեսակների դեմ օգտագործելիս (շնաձկների մի քանի տեսակների վրա դրանք ընդհանրապես ոչ մի ազդեցություն չունեցան):

Posted on Leave a comment

Գրականություն 16.10.2025

վարդ, արեգ, նազ, արև, հուր, ակ, գես, անուշ, ժիր, շատ, ծով, աչք, նոր, երես, ալ, սև, մայր, լուսին, կաթ, թագ, շող, պետ, ազգ, խաժ, լույս, հայր, այր

Վարդանուշ, վարդակ, Վարդերես, Վարդգես, Արեգակ, Սրեգնազ, Հրաչ, Հրայր, Հրանուշ, Խաժակ, Սևակ, Խաժակ, Ծովակ, Ժիրայր, Արևշատ, Նորայր, Նորայր, Ազգանուշ, Արևշատ, Նորալուսին, Նորվարդ, Նվարդ, Լուսերես, Լուսնթագ, Ալվարդ, Լուսաշող, Հայրապետ, Մայրապետ, Ազգանուշ։

Posted on Leave a comment

Գրականություն 10.9.2025

  1. Տրված բառերից առանձնացնե՛լ հականշային 9 զույգ։
    Փութաջան, ամպոտ-5, դալար, ծույլ, ուսյալ-1, երկչոտ-6, հինավուրց, գագաթ-7,
    օրինական-9, անջրդի-4, ապօրինի-9, ինքնահավան, նոսր-2, ողորկ-3, հեռավոր,
    արատավոր-8, խորդուբորդ-3, ջրարբի-4, համարձակ-6, ջինջ-5, տգետ-1, հմուտ, ստորոտ-7,
    թանձր-2, անբասիր-8։

    2. Փակագծերում տրված բառերից ընտրի՛ր ճիշտ բառաձևը  տվյալ նախադասության համար։
    1. Լուրջ միջոցներ ձեռնարկելու (փոխարեն, փոխանակ) ռուսական դիվանագետները փոքրիկ միջոցներ ձեռնարկեցին։
    2. Այս առասպելական հերոսի մասին բազմաթիվ (ավանդույթներ, ավանդություններ) են ստեղծվել:
    3. Խոսքը (վերաբերում, վերաբերվում) է 5–րդ դարի հայ պատմիչների գործերին:
    4. Եվ հենց բլրի վրա էլ Արգիշտին (զարկեց, զարկ տվեց) իր վրանը։
    5. Ընկերներիդ (հանդիպելուց, հանդիպելիս) չմոռանաս ասել այդ մասին։
    6. Երեխան իր ծնողների հետ դուրս (եկավ, եկան) զբոսանքի։

3․ Տրված համանուններով կազմել նախադասություններ։

1. սեր (կաթի երեսի թանձր շերտ). սեր (զգացմունք)
Ինձ դուր չի գալիս կաթի սերը։ Բլորը սիրո են ձգտում։
2. կետ (կետանիշ, գծի հատվածի սահման). կետ (ջրային կաթնասուն կենդանի)
Կետը իր համար ջրի մեջ լողումեր։ Անգլերենում կետը վերջակետ է, իսկ հայերենում միջակետ։
3. քանոն (ձողաշերտ՝ չափելու և ուղիղ գծելու համար). քանոն (երաժշտական
գործիք) Քանոնի օգնությամբ ես գծեցի գիծ։ Ես նվագում էի քանոն։
4. դող (մարմնի սարսուռ). դող (անվին անցկացվող ռետինե շրջանակ)
Քեռիս փոխեց անիվի դողը։ Վախից սիրտս դող ընկավ։
5. տոն (ձայնաստիճան). տոն (նշանավոր իրադարձության նվիրված
հանդիսավոր օր) Ես նշել եմ իմ ծննդյան տոնը։ Իրա ձայնի տոնը ինձ դուր չի գալիս։

4. Բերված բառազույգերը, բացի մեկից, կազմվել են որոշակի օրինաչափությամբ: Ո՞րը չի համապատասխանում օրինաչափությանը:

Ա. ավել-պակաս

Բ. պստիկ-մստիկ
Գ. թելիկ-մելիկ
Դ. ծուռտիկ-մուռտիկ
Ե. չալիկ-մալիկ
Զ. պարապ-սարապ

5.Տրված բառակապակցություններից ո՞րը կարող է գործածվել «փոքրիկ» իմաստով:
Ա. մի ձեռք  Բ. մի մատ   Գ. մի աչք   Դ. մի հոնք   Ե. մի վիզ

6. Գտնե՛լ և դո՛ւրս գրել հարանուն բառերն ու բառաձևերը.
ո՞ր բառերն են (բառաձևերը) քերականական փոփոխության հետևանքով
հարանուն դարձել այլ բառի։

Տաք ճառագայթ է, մրսած փաթիլ
Մրսած փաթիլը դառնում է կաթիլ….
Եվ պիտի ելնի ծիլը հողից,
Եվ արտը կախվի լեռան կողից։
Եվ ծիլը պիտի դառնա ցողուն,
Ցողունը պիտի հասկահանի
Սվսվոցներով հասկանալի։
Եվ հասկը ուռած կոպերի տակ
Ամփոփի պիտի արևներ խակ….
Եզը գութանի գութն ու գրգիռն էր,
Ոգու կորովն ու արյան թրթիռն էր,
Ուղեծիր հանող նրա հրթիռն էր…
Ճակատագիրն էր։
Եզան կերածը դարման ու սեզ էր,
Ինքը բարության քայլող մի դեզ էր,
Համառ էր, բայց և խոնարհ ու հեզ էր….
Հայրենի հեռավոր ձորում
Քարերից երկինք է ծորում։

Հայրենի հեռավոր դռան
Ծաղկել են ծառերը նռան։
Թափառող թախիծն եմ հողիդ,
Հայրենի հեռավոր հովիտ։

Posted on Leave a comment

Ստեղծագործագական աշխատանք Հոբելյանական կրթահամալիրը

Աշոտ Բլեյանը ծնվել է 1955 թվականին, իսկ արդեն 1989 թվականին հիմնել է «Մխիթար Սեբաստացի կրթահամալիրը»։ Հիմա Բլեյանը 70 տարեկան է։
«Մխիթար Սեբաստացի» կրթահամալիրը տարբերվում է ուրիշ դպրոցներից նրանով, որ ստեղ բոլորը աշխատւմ են համակարգիչներով, սովորում են ուրիշ ծրագրերով, ուսուցումը նախագծերով է։ Մեր դպրոցը նաև ունի ագարակ, հա՛մ փակ, հա՛մ բաց լողավազաններ, լաբարատորիաներ. բնագիտական, ինժեներատեխնիկական ի տարբերություն ուրիշ դպրոցների։ Ուսուցման մեջ շատ կարևորվում է հայկական, ազգային երգն ու պարը։ Ուսումնական տարին ունի չորս ուսումնական շրջան, որոնցից երկրորդ և չորրորդ շրջանները ձմեռային ու ամառային ճամբարներն են։ Ճամբարները երեխեքը ամենից շատ են սիրում. մեկը սիրում է, որովհետև դասեր չկան, մյուսը, որ կարելի է գնալ ու ընկերների հետ զբաղվել։ Ճամբարներին մենք շատ ենք ճամփորդում և հավես նախագծեր անում։

Posted on Leave a comment

Գրականություն 24.9.2025

1. Անծանոթ բառերը դո՛ւրս գրիր և բառարանի օգնությամբ բացատրի՛ր: Մեգ-մառախուղ, հետին-վերջին

2. Առանձնացրո՛ւ աշունը նկարագրող տողերը հերոսի զգացումները ներկայացնող տողերից:
Աշուն է, օրերը ցրտում են…
Գիշերը սուզվում է միգում

Այնքան քնքշությո՞ւն կա սրտում իմ,
Այնքան մեղմություն իմ հոգում։
Այնքա՜ն տխրություն, և անուշ է.
Անուշ է ցավն այս հետին.-
Բոլորը երազ է և հուշ է,
Ոսկի է, թափվում է գետին..․

3. Բացատրի՛ր պատկերը՝ Բոլորը երազ է և հուշ է, Ոսկի է, թափվում է գետին… Ամենինչ բանաստեղծին երազի պես է թվում, շուրջը տխրություն է և նույնիսկ ցավը անուշ է թվում

4. Քո կարծիքով ինչի՞ն է վերաբերում ոսկի է բնորոշումը՝ աշնանը, երազի՞ն, հուշի՞ն, թե՞ այլ բանի։ Տերևներին

5. Ի՞նչն է իշխում բանաստեղծության մեջ՝ պատկե՞րը, գույնը, ձայնը, զգացո՞ւմը: Պատասխանդ պատճառաբանիր: Զգացումը, քանի որ աշնան ցրտելու հետ իր հոգում տխրություն ու մեղմություն է իշխում։ ամեն ինչ նրան երազ է թվում։

Posted on Leave a comment

Գրականություն 9.17.2025

1. Դուրս գրիր անհասկանալի բառերը և բառարանի օգնությամբ բացատրիր: թիկն-թիկնել, չիբուխ-ծխամուրճ, մացառ-փշեր և չոր խոտեր, շավիղ-նեղ ճանապարհ-կածան,
2. Շարունակիր միտքը՝ հիմնվելով ստեղծագործության ասելիք վրա։ Հարազատ տունը և հարազատները ավելի լավ են քան ավելի հարուստ օտարները և ավելի շքեղ տունը
3. Ընդգծված հատվածներից դուրս գրիր ածանցավոր բառերը և առանձնացրու ածանցները: Մեղնիկ
= մեղմ-իկ, ողղեվոր = ուղղի-ավոր, շնորհալի = շնորհ-ալի, շքեղ = շուք-եղ

1․ Տրված բառերը գրի՛ր հոմանիշների փոխարեն: Տրված և ստացված տեքստերը համեմատի՛ր:

Ենթադրություն, ինչքան, հերիք, մի, տեսնել, ժամանակ, հաստատել, նայել, համընկել, թիվ, ամբողջական:

Հերիք է՝ նայեք գլոբուսին, որ նկատեք, թե Հարավային Ամերիկայի արևելյան ծովափը ինչքան լավ է ներգծվում Աֆրիկայի արևմտյան ափին: Ֆրենսիս Բեկոնը դա տեսել է դեռևս 1620 թվին: 1912 թվին գերմանացի գիտնական Ալֆրեդ Վեգեները մի Ենթադրություն առաջ քաշեց, որ բոլոր մայրցամաքներն ինչ-որ ժամանակ ցամաքի մի ամբողջական զանգված են կազմել: Սակայն Վեգեների կենդանության ժամանակ այդ վարկածը ճանաչում չգտավ: Հիմա երկրաբանները հաստատել են, որ Հարավային Ամերիկայի և Աֆրիկայի արմատական ապարների միջև համընկնում են կան:

2․ Տրված առածները ընդգծված բառերի հականիշների օգնությամբ լրացրո՛ւ:
Ամառվա փուշը ձմեռվա նուշը:
Բարեկամ կորցնելը հեշտ է, իսկ գտնելը դժվար:
Դուրսը 
քահանա, իսկ ներսը սատանա:
Գիտունին 
գերի եղիր, անգետին ընկեր մի եղիր:
Գիտունի հետ քար քաշի, անգետի հետ հաց մի՛ կեր:
Իր աչքի գերանը չի տեսնում, ուրիշի աչքի փուշն է տեսնում: