Posted on Leave a comment

Հայոց լեզու 6.5.2026

1.Կետերի փոխարեն մի այնպիսի բառ գրիր, որ աջ և ձախ գրված բառերի հետ բարդ  բառ կազմի:
Ոսկի….արձակ ոսկեհեր, հերարձակ
նկար….քանդակ
սեղան….տեր սեղանատուն, տանտեր
սուրբ….զարդ սրբագործ, զարդագործ
մայր….պետ
գինի….ընկեր գինեգործ, գործընկեր
խաղ…. վայր
մայր….որդի մորեղբայր, եղբորորդի
խաղ…. մերձ խաղատուն, տնամերձ

2. Յուրաքանչյուր բառի համար գրիր 1-ական հոմանիշ և հականիշ բառ:
Դյուրին — հեշտ-դժվար
ապաշնորհ — անշնորք-շնորհալի
մեղմ — նուրբ-կոպիտ
ազնիվ — առաքինի-անազնիվ
ապերախտ — անշնորհակալ-շնորհակալ
անդորրություն — հանգստություն-անհանգստություն
անարատ — մաքուր-արատավոր
պարկեշտ — ազնվաբարո-անբարոյական
վիթխարի — մեծ-փոքր
հանդուգն — համարձակ-խոնարհ
եռանդուն — աշխույժ-պասիվ
գթառատ — սրտացավ-անգութ

Հայերենի երկհնչյունները

Յ կիսաձայնը միանում է որևէ ձայնավորի և երկհնչյուն կազմում: Հայերենի երկհնչյուններն են՝

  • այ- հայր, մայր, գայլ
  • յա- մատյան, կյանք, ոսկյա
  • ույ- լույս, բույն, գույն
  • յու-բյուր, առյուծ
  • ոյ- խոյ, գոյ
  • յո-յոթ, յոդ
  • եյ- թեյ, Սերգեյ
  • յի- տնային, խաղայի:

Երկհնչյուն է նաև ե-ն, որը բառասկզբում և ձայնավորից հետո՝ բառամիջում, արտասանվում է յէ, օրինակ՝ եղբայր, ամենաերկարակյաց:

Եթե յ-ն երկու ձայնավորների միջև է գտնվում, այն երկհնչյուն է կազմում իրենից հետո եկող ձայնավորի հետ: Օրինակ՝ կարդայի բառում երկհնչյուն է ոչ թե այ-ը, այլ յի-ն:

3. Գտնե՛լ, թե որ բառերի կազմության ժամանակ է կատարվել երկհնչյունի հնչյունափոխություն։
Լուսավոր ույ-ու
հրեղեն
աստղազարդ
վայրկենորեն յա-ե
ձնծաղիկ յու-ը
նվիրատվություն
ալրափոշի յու-սղված
անկյունաչափ
բնավեր ույ-ը
գունատ ույ-ու
ձկնաբուծարան ույ-ու
դռնակ
եղջերափող յու-ե
միութենական ույ-ե
մանկական
սառցարան ույ-սղվել
մատենագիր յա-ե
բուրավետ ույ-ու
մշակութային ույ-ու
տարեվերջ
արնանման յու-սղված
առօրեական յա-ե
այգեպան
մթերային
զգուշություն ույ-ու

4. Տրված բառերում ընդգծիր երկհնչյունները, շարքը ավելացրու ևս 10-ը բառով:

Մարմարյա, գյուտ, հորեղբայր, յոթանասուն, արդյոք, նյութ, հյուրասիրություն, տեսաերիզ, մակույկ, պաշտոնյա, քաղաքամայր, նյարդ, կյանք, հնչյուն, գործունյա, հայելազարդ, շագանակագույն: