1.Սահմանե’լ բնական ռեսուրս և բնական պայման հասկացությունները:
Ռեսուրսը բնության տված այն բանն է, որը մարդը օգտագործում է իր համար։
Բնական պայմանները այն է ինչից կախված է մարդու կյանքը, օրինակ՝ օդը և ջուրը։

2.Ի՞նչ է Ռեսուրսապահովվածություն, ի՞նչ տեսակներ կա:
Ռեսուրսապահովվածությունը այն է ինչից կախված է ռեսուրսների քանակը, նրանք լինում են սպառվող, չսպառվող, վերականգնվող, չվերականվող, քարոլորտ, ջրոլորտ և այլն։

3.Թվարկե’լ բնական ռեսուրսները’ ըստ ծագման, օգտագործման, սպառման և վերականգնման հատկանիշների:
Ըստ ծագման՝

• հանքային (նավթ, գազ, մետաղներ)
• ջրային (գետեր, լճեր, ստորերկրյա ջրեր)
• հողային
• կենսաբանական (բույսեր, կենդանիներ)
• կլիմայական (արև, քամի)

Ըստ օգտագործման՝

• արդյունաբերական
• գյուղատնտեսական
• էներգետիկ
• սննդային
• հանգստի և զբոսաշրջության

Ըստ սպառման՝

• սպառվող (նավթ, գազ, ածուխ)
• չսպառվող (արևային, քամու էներգիա)

Ըստ վերականգնման՝

• չվերականգնվող (մետաղներ, նավթ, բնական գազ)
• վերականգնվող (անտառ, ջուր, բուսականություն)

4.Հայաստանի Հանրապետության տարեկան մուտք է գործում 8,5 մլրդ խորանարդ մետր ջուր:Հաշվե’լ Ռեսուրսապահովվածություն մեկ բնակչի հաշվով:
Մոտավորապես 2833 խորանարդ մետր ջուր

 (a + b)^2 = a^2 + 2ab + b^2

1.(a + 2)^2=a²+4a+4
2. (x + 5)^2=x²+10x+25
3. (4 + y)^2=16+8y+y²
4. (m + 1)^2=m²+2m+1
5. (3 + c)^2=9+6c+c²
6. (2x + 1)^2=4x²+4x+1
7. (3a + 2b)^2=9a²+12ab+4b²
8. (5m + 4)^2=25m²+40m+16
9. (x + 10y)^2=x²+20xy+100y²
10. (2a + 7)^2=4a²+28a+49
11. (a + 3)^2 = a^2 + 6a + 9
12. (x + 4)^2 = x^2 + 8x + 16
13. (m+ 5)^2 = m^2 + 10m + 25
14. (2b +3)^2 = 4b^2 + 12b + 9

Կրկնողություն

1. AC հատվածի երկարությունը 15 սմ է: B կետը գտնվում է այդ հատվածի վրա այնպես, որ AB = 7 սմ: Գտիր BC հատվածի երկարությունը: 8սմ

2. M կետը AB հատվածի միջնակետն է: Գտիր AB հատվածի երկարությունը, եթե AM = 8 սմ: 16սմ

3. Եռանկյան կողմերն են 5 սմ, 7 սմ և 10 սմ: Հաշվիր եռանկյան պարագիծը: 22սմ

4.Երկու կից անկյուններից մեկը 40° է: Գտիր մյուս անկյան աստիճանային չափը: 140^○

5.Երկու ուղիղների հատումից առաջացած անկյուններից մեկը 110° է: Ինչի՞ են հավասար մյուս երեք անկյունները: 110^○, 70^○, 70^○

6.Հավասարասրուն եռանկյան հիմքը 6 սմ է, իսկ սրունքը՝ 5 սմ: Գտիր այդ եռանկյան պարագիծը: 16սմ

7.O կետից դուրս են գալիս OA, OB և OC ճառագայթները այնպես, որ AOC անկյունը 120° է, իսկ OB ճառագայթը AOC անկյան կիսորդն է: Հաշվիր AOB անկյունը: 60^○

8.Երկու զուգահեռ ուղիղներ երրորդով հատելիս առաջացած խաչադիր անկյուններից մեկը 75° է: Ինչի՞ է հավասար մյուս խաչադիր անկյունը: 75^○

9.Եռանկյան երկու անկյունները 50° և 60° են: Գտիր եռանկյան երրորդ անկյունը: 70^○

10.Ուղղանկյուն եռանկյան սուր անկյուններից մեկը 30° է: Գտիր մյուս սուր անկյունը: 60^○

1. Գոյություն ունի՞ արդյոք եռանկյուն, որի կողմերն են.
ա) 7 սմ, 10 սմ և 5 սմ Այո
բ) 2 սմ, 3 սմ և 6 սմ Ոչ
գ) 12 սմ, 12 սմ և 20 սմ Այո

2. Եռանկյան երկու կողմերը 5 սմ և 9 սմ են։ Կարո՞ղ է արդյոք երրորդ կողմը լինել.
ա) 3 սմ Ոչ
բ) 4 սմ Ոչ
գ) 13 սմ Այո

3. Հավասարասրուն եռանկյան սրունքը 6 սմ է, իսկ հիմքը՝ 13 սմ։ Գոյություն ունի՞ այդպիսի եռանկյուն։ Պատասխանը հիմնավորի՛ր։
Ոչ 6+6<13

4. Եռանկյան երկու կողմերը համապատասխանաբար 8.2 դմ և 3.8 դմ են։ Գտի՛ր երրորդ կողմի հնարավոր ամենամեծ ամբողջ արժեքը (դեցիմետրերով)։
8.2+3.8=12 a<12, a=11

5. Կարո՞ղ է եռանկյան պարագիծը լինել 20 սմ, եթե նրա կողմերից մեկը 11 սմ է։ Ինչո՞ւ։
Ոչ, քանի որ մյուս երկու կողմերի գումարը ավելի փոքր է, քան 11սմ

6. Հավասարասրուն եռանկյան մի կողմը 4 սմ է, մյուսը՝ 9 սմ։ Որոշի՛ր, թե որն է այդ եռանկյան հիմքը և գտի՛ր պարագիծը։
9, 9, 4 հիմք 4, պարագիծ 22սմ

7. Եռանկյան կողմերի երկարությունները հարաբերում են ինչպես 2:3:6: Հնարավո՞ր է կազմել այդպիսի եռանկյուն։
Ոչ

8. Փայտիկներից, որոնց երկարություններն են 10 սմ, 2 սմ, 5 սմ և 6 սմ, ընտրի՛ր այն երեքը, որոնցով հնարավոր է կազմել եռանկյուն։
Պատասխա՝ 10սմ, 5սմ, 6սմ և 2սմ, 5սմ, 6սմ

1. Ո՞վ էր Արշակունիների արքայատոհմի հիմնադիրը Հայաստանում:
   Տրդատ առաջինն էր Արշակունիների արքայատոհմի հիմնադիրը Հայաստանում։
2. Ո՞ր քաղաքն է հիմնադրել Վաղարշ I Արշակունին և որպես մայրաքաղաք:
   Վաղարշապատը։
3. Ո՞ր հռոմեական կայսեր օրոք է կնքվել Հռանդեայի դաշնագիրը:
   Ներոն կայսրի օրոք էր կնքվել Հռանդեայի դաշնագիրը։
4. Ի՞նչ է նշանակում «Անդրեփրատյան համադաշնություն» տերմինը:
   Այդ տերմինը նշանակում է Եփրատից արևելք գտնվող պետությունների միություն՝ ուղղված Հռոմի դեմ։
5. Քանի՞ տարի տևեց հռոմեա-պարթևական տասնամյա պատերազմը:
   Հռոմեա-պաթևական տասնամյա պատերազմը տևեց 10 տարի սկսած 54 թվականից մինչև 64 թվականը։
6. Ինչու՞ Հռանդեայի դաշնագրից հետո Տրդատ I-ը ստիպված էր մեկնել Հռոմ՝ թագը ստանալու Ներոնի ձեռքից:
   Որ Ներոնը իրեն թագադրեր և ճանաչեր, որպես Հայաստանի թագավոր։
7. Նկարագրե՛ք Կորբուլոնի ռազմական արշավանքի նպատակներն ու հետևանքները Հայաստանի համար:
   Կորբուլոնի ռազմական արշավի նպատակը Հայաստանը պահել հռոմեական ազդեցության տակ, իսկ հետևանքը ժամանակավոր հաջողություն, ապա՝ դիվանագիտական լուծում։
8. Ինչպե՞ս հայ ազնվականության դավադրությունները խոչընդոտում էին Հռոմի քաղաքականությանը Հայաստանում:
   Նրանք հաճախ շեղում էին կողմնորոշումը ու խանգարում էին Հռոմի ծրագրերին։
9. Ո՞րն էր Վաղարշ I-ի դիվանագիտական գլխավոր հաջողությունը պարթևական քաղաքականության մեջ:
   Վաղարշ I-ի գլխավոր հաջողությունը պարթևական քաղաքականության մեջ արշակունիների հաստատումն էր Հայաստանում։
10. Ինչո՞ւ Հռոմը բարձրացրեց Ատրպատականի և Վիրքի կարգավիճակը՝ ի հակակշիռ Հայաստանի:
    Հռոմը այդ նրա համար արեց, որ Հայաստանի ազդեցությունը թուլացներ։
11. Ինչպե՞ս Տրդատ I-ին հաջողվեց պահպանել Հայաստանի միասնությունը երկու հզոր տերությունների միջև:
    Տրդատ 1-ը կարողացավ պահպանել Հայաստանի միասնությունը Հռոմի և Պարթևստանի ազդեցությունը հավասարակշռելու օգնությամբ։
12. Ո՞րն էր Պետուսի զորքի ջախջախման հիմնական պատճառը Հռանդեայի ճակատամարտում:
    Վատ կազմակերպվածությունն ու սխալ ռազմավարությունն էր Պետուսի զորքի ջախջախման հիմնական պատճառը։
13. Ինչպիսի՞ քաղաքականություն էր վարում Ներոն կայսրը Հայաստանի նկատմամբ մինչև պատերազմը:
    Փորձում էր Հայաստանը պահել իր ազդեցության տակ առանց մեծ պատերազմի։
14. Որո՞նք էին Անդրեփրատյան համադաշնության անդամները և ի՞նչ նպատակ էր հետապնդում այն:
    Պարթևաստան և նրա դաշնակիցները՝ նպատակ՝ պայքար Հռոմի դեմ։
15. Ինչո՞ւ Արտաշատը դարձավ Կորբուլոնի առաջին թիրախը, այլ ոչ թե Տիգրանակերտը:
    Պարթևաստան և նրա դաշնակիցները՝ նպատակ՝ պայքար Հռոմի դեմ։
16. Ինչպե՞ս Տրդատ I-ը վերականգնեց Հայաստանի տնտեսությունը պատերազմից հետո:
    Վերակառուցեց քաղաքները և զարգացրեց առևտուրը։
17. Ո՞րն էր հայոց ավագանու դերը սոցիալական և իշխանական կառույցների պահպանման գործում:
    Պահպանում էին պետական կառույցներն ու իշխանությունը։
18. Ինչու՞ Տրայանոս կայսրը խախտեց Հռանդեայի համաձայնությունը և նվաճեց Հայաստանը:
    Ցանկանում էր այն դարձնել հռոմեական նահանգ։
19. Ինչպե՞ս փոխվեց հռոմեական քաղաքականությունը Հայաստանի նկատմամբ Տրայանոսի մահից հետո:
    Հռոմը հրաժարվեց ուղիղ կառավարումից։
20. Ո՞րն էր Վաղարշ II-ի ճկուն քաղաքականության արդյունքը հռոմեական կայազորի դուրսբերման հարցում:
    Հռոմեական զորքերը դուրս բերվեցին Հայաստանից։
21. Ինչո՞ւ Հռոմը ֆինանսական օգնություն ցուցաբերեց Վաղարշ II-ին՝ հայկական բանակը հզորացնելու համար:
    Որպեսզի Հայաստանը մնա ուժեղ բուֆեր պետություն։
22. Ինչպիսի՞ սպառնալիքներ կային Հայաստանի համար հյուսիսկովկասյան տափաստանների քոչվորների կողմից:
    Քոչվոր ցեղերի հարձակումներ։
23. Ո՞րն էր Խոսրով I Արշակունու գահակալման շրջանի գլխավոր ռազմական մարտահրավերը:
    Արտաքին թշնամիների դեմ պայքարը։
24. Ինչու՞ է Վաղարշ I-ը համարվում Հայաստանում Արշակունիների ժառանգական իշխանության հիմնադիրը:
    Քանի որ հաստատեց Արշակունիների ժառանգական գահակալությունը։
25. Ինչպե՞ս հայ-պարթևական համագործակցությունը հանգեցրեց Մեծ Հայքում պարթևական գերակայության վերացմանը:
    Ամրապնդեց Հայաստանի ինքնուրույնությունը։
26. Վերլուծե՛ք Հայաստանի դերը որպես բուֆերային պետություն հռոմեա-պարթևական հակամարտությունում: Ինչպե՞ս հայոց ավագանուն հաջողվեց պահպանել պետական ինքնիշխանությունը՝ մանևրելով երկու տերությունների միջև:
    Հայաստանը գտնվում էր Հռոմի և Պարթևաստանի միջև և հավասարակշռում էր նրանց ազդեցությունը։ Հայոց ավագանին դիվանագիտությամբ պահպանում էր անկախությունը։
27. Համեմատե՛ք Կորբուլոնի և Պետուսի ռազմավարությունները Հայաստանում: Ինչո՞ւ նույն հռոմեական բանակը մեկ դեպքում հաղթեց, մյուս դեպքում ջախջախվեց: Ո՞ր գործոններն էին որոշիչ:
    Կորբուլոնը փորձառու և հաջող հրամանատար էր, իսկ Պետուսը թույլ և սխալներ թույլ տվող։ Այդ պատճառով արդյունքները տարբեր էին։
28. Գնահատե՛ք Հռանդեայի դաշնագրի (64 թ.) երկարաժամկետ հետևանքները Հայաստանի, Հռոմի և Պարթևաստանի համար: Արդյո՞ք այն կայուն խաղաղություն ապահովեց, թե՞ միայն ժամանակավոր զինադադար:
    Այն ապահովեց ժամանակավոր խաղաղություն, բայց ոչ երկարատև կայունություն։
29. Ինչպե՞ս է Տրայանոսի արշավանքը (114-117 թթ.) և նրան հաջորդած կայսրերի քաղաքականությունը ցույց տալիս հռոմեական կայսերական գաղափարախոսության փոփոխությունները: Ինչու՞ Հռոմը վերջնականապես հրաժարվեց Հայաստանը նահանգ դարձնելուց:
    Սկզբում Հռոմը փորձում էր նվաճել, հետո անցավ ավելի ճկուն քաղաքականության։
30. Վերլուծական շարադրանքով պատասխանե՛ք. ի՞նչ պայմաններում է հնարավոր պահպանել հավասարակշռությունը երկու մրցակից տերությունների միջև (օրինակով Հայաստանը Հռոմի և Պարթևաստանի միջև): Համեմատե՛ք այս երկընտրանքը ժամանակակից միջազգային հարաբերությունների որևէ օրինակի հետ:
    Փոքր պետությունները կարող են պահպանել անկախությունը՝ վարելով խելամիտ և ճկուն քաղաքականություն, ինչպես Հայաստանը Հռոմի և Պարթևաստանի միջև։