Category: Հայոց լեզու

1․ Տրված գոյականներից, ածականներից, դերանուններից, մակբայներից և ձայնարկություններից բայե՛ր կազմիր:

Ա. Ծաղիկ-ծաղկել, քար-քարանալ, անուն-անվանել, քարոզ-քարոզել, ձև-ձևանալ:
Բ. Մեծ-մեծանալ, բարձր-բարձրանալ, կարմիր-կարմրել, տափակ-տափակել, սուր-սրել:
Գ. Ոչինչ-ոչնչանալ, բոլոր-բոլոորել, նույն-նույնացնել, ամբողջ-ամբողջանալ:
Դ. Կրկին-կրկնել, արագ-արագանալ, դանդաղ-դանդաղել, հաճախ-հաճախել:
Ե. Վա՜յ-վայել, մկըկը-մկըկալ, տը՜զզ-տըզզալ, թրը՛խկ-թրըխկալ:

2․Տրված Ա խմբի բայերից նորե՛րն ստացիր` դրանք միացնելով Բ խմբի նախածանցների հետ:

Ա.Նայել, կառուցել, գրել, ճառել, դառնալ, հայտնել:
Բ.Անդր, վեր, արտ, հակ, մակ, ստոր:
Վերանայել, վերակառուցել, վերագրել, վերադառնալ, ստորագրել, հակաճառել, արտագրել, անդրադառնալ, արտահայտել

10.Բացատրիր բայերի նման խմբավորումը:

Ա. Տեսնել, նստել, ձևել, կարել, իջնել, բարձրանալ, մեծացնել:
Բ.Ձևափոխել, շրջանցել, հեռագրել, մեղադրել:
Գ. Գլուխ տալ, ձիգ տալ, գործ անել, վեր կենալ:

Ա և Բ խմբերի բայերը վերաբերվում են ե խոնարման, բացի բարձրանալ բայից և Գ խմբից, որը պատկանում է ա խոնարման

11.Տրված արմատներից բայեր կազմի՛ր։

տես-տեսնել ,բարձր-բարձրանալ, ընկեր-ընկերանալ, թանձր-թանձրանալ, խոր-խորանալ, վախ-վախել, կամ-կամենալ, մոտ-մոտենալ, հաս-հասունանալ, անց-անցնել, հագ-հագենալ, թիռ-թռնել, սառ-սառչել, կիպ-կպնել:

1. Տրված առածներում կետերի փոխարեն տեղադրիր հականիշ ածականները:

Անճոռնի ճուտիկը գեղեցիկ կարապ կդառնա: (գեղեցիկ, անճոռնի)
Ասելը հեշտ է, անելն է դժվար: (հեշտ, դժվար)
Անորակ կտորից որակյալ վերարկու չես կարի: (անորակ, որակյալ)
Ժլատի փորը լիք է, գրպանը՝ դատարկ: (լիքը, դատարկ
Չքավորի գրպանը դատարկ ՝, սիրտը՝ լիիքը: (լիքը, դատարկ)

2. Ընդգծե՛լ այն ածականները, որոնց գերադրական աստիճանը
–գույն մասնիկով չի կազմվում։
Ցածր, կարմիր, շեկ, վատ, թանկ, լավ, ուժեղ, սուր, ազնիվ, զվարթ, հաստ, խոշոր, հին,
երեկ, կոշտ, ուրախ, նոր, սև, քաղցր։

3․ Բառախմբում առանձնացրու հոմանիշ ածականների 5 եռյակ:

Կոպիտ1, զայրացկոտ2, նրբանկատ3, բիրտ1, ամբարտավան4, մոլեգին5, խոհուն3, մեծամիտ4, ցասկոտ2, վայրագ5, շրջահայաց3, գոռոզ4, կատաղի5, կոշտ1, բարկացկոտ2:

1.Յուրաքանչյուր շարքում ընդգծիր երեքական անձնական դերանուն:
ա. մյուս, ես, իրենք, սրանք, դուք, դա
բ. ինքը, նույն, այս, դու, դրանք, մենք
գ. մեզնից, ամենքը, նրանք, ոչ ոք, ձեր, ոմանք

2. Յուրաքանչյուր շարքում ընդգծիր երեքական ցուցական դերանուն:
ա. այս, ում, նույնքան, ձեզ, սույն, որևէ
բ. իրենց, այդպիսի, քեզ, մեկը, միևնույն, նա
գ. նույնպես, այսինչ, ամեն մեկը, այդ, սրանք, ինչպես

3. Յուրաքանչյուր շարքում ընդգծիր երեքական փոխադարձ դերանուն:
ա. միմյանց, ամեն մեկին, իրար, դրանց, մեկմեկու, ոչ մեկը
բ. ոմանց, իրարից, ուրիշին, մեկմեկի, ոչնչով, միմյանցով

4. Յուրաքանչյուր շարքում ընդգծիր երեքական հարցական դերանուն:
ա. այնպիսի, ինչպիսի՞, ո՞ր, համայն, ո՞վ, նա
բ. որքա՞ն, մեկը, այնինչ, ի՞նչ, ո՞ր, որևիցե,
գ. երբևէ, որտե՞ղ, ոմանց, ե՞րբ, ուրիշ, քանի՞:

5. Յուրաքանչյուր շարքում ընդգծիր երեքական հարաբերական դերանուն:
ա. ինչու, նույն, որչափ, սրա, ում, այսպիսի
բ. նույնքան, ինչպես, որևէ, նրանք, որքանով, որից
գ. որտեղի, նույնպիսի, ինչքան, ամեն ոք, քանիսը, դա:

1.Գտի՛ր սխալ  գրությամբ բառերը և ուղղի՛ր:

Ա.Համարձակ, բարձունք, վերադարձ, վարձատրել, հարցուփորձ, հարձակում, մրցույթ:

Բ. Դեղձ, դաղձ, դեդձանիկ, բաղձանք, օձանման, ատաղձագործ:

 2 Գտի՛ր սխալ գրությամբ բառերը և ուղղի՛ր:

Ա. Զմրուխտ, ապուխտ, բախտավոր, թախտ, խեղդել, կխտար, խրոխտ, ողկույզ, տախտակ, նախկին:
Բ. ճեղքել կմաԽք աղքատ կողպեք, վխտալ,եղբայր,սանդուղք:

3. Որտեղ անհրաժեշտ է, ը գրի՛ր:

Անակնկալ, անըմբռնելի, օրըստօրե, ակնթարթ, անընդմեջ, լուսնկա, մթնկա, համընդհանուր, մերթընդմերթ, անընթեռնելի,ակնհայտ, անընդհատ, անհյուրընկալ, սրընթաց:

4. Կետերի փոխարեն գրի՛ր   դ կամ  թ:

Ընթացք, ընդարձակ, անընդհատ, ընդմիջել, ընդանուր, ընդամենը, ընթանալ,  ակնթարթ, անդադար, ընթերցել, ընդառաջ, անընթեռնելի:

5.Երես, մարտ բազմիմաստ բառերը նախադասությունների մեջ գործածի՛ր քեզ հայտնի բոլոր իմաստներով:

    6. Տրված արտահայտություններից յուրաքանչյուրով երկու նախադասություն կազմի՛ր` դրանք գործածելով՝

 ա) ուղիղ իմաստով,

բ) որպես դարձվածք

Ձեռքով անել, աչքը մտնել, ձեռք մեկնել, (ինչ-որ բանի) տակ մտնել:

7. Տրված բառերը բաժանի՛ր բաղադրիչների (օրինակ ՝ հրաշամանուկ— հրաշ—ա—մանուկ) և պարզի՛ր, թե բառաշարքերից յուրաքանչյուրն ի՞նչ ընդհանրությամբ է կազմված:

ա) Սահմանադիր, զմրուխտափայլ, կանխավճար, սնափառ, բաղաձայն, պարտատեր, կենսախինդ, ջրամուկ,արևամանուկ, ձեռագործ, նորամուտ:

բ) Կենարար, կենսուրախ, զուգընթաց, ջրկիր, ջրհեղեղ, բանբեր, քարտաշ, տնպահ, լուսնկա, մթնկա, ձնծաղիկ, ռնգեղջյուր, քարափ, մոլեռանդ, հրձիգ, քարտաշ, ակնհայտ:

Բանավոր եմ արել

1․ Որտեղ անհրաժեշտ է, գրիր մեծատառով:

Կենտրոնական ասիա, Վրաստանի հանրապետություն, Տրդատ երրորդ, Վանա լիճ, Ռուսաստանի դաշնություն, Հնդկական օվկիանոս, սև ծով, Հայկական լեռնաշղթա, Արա գեղեցիկ, Ատլանտյան օվկիանոս, կարմիր ծով, գեղամա լեռներ, մայրաքաղաք երևան, տիգրան մեծ, սասունցի դավիթ, անբան հուռի, պարզ լիճ, Կոտայքի մարզ, Արփա գետ, Պարույր սևակ:

2.Ածանցների օգնությամբ հասարակ գոյականները դարձրու անձնանուններ:
Լեռ-Լեռնիկ, բույր-Բուրաստան, լույս-Լուսինե, շող-Շողիկ, գառ-Գառնիկ, թագ-Թագուհի, նազ-Նազիկ, վարս-Վարսիկ, վարդ-Վարդուհի, ցող-Ցողիկ, արծիվ-Արծվիկ, սաթ-Սաթենիկ, խաչ-Խաաչկ:
Օրինակ՝ գառ-Գառնիկ:

3․Առաջին շարքի գոյականների հոմանիշները գտիր երկրորդ շարքում և գրիր կողք կողքի:
1․ա. երկյուղ-1, մարտ-2, գրոհ-3, տանջանք-4, վիշտ-5, որոշում-6:
բ.  հարձակում-3, տառապանք-4, ցավ-5, ահ-1, վճիռ-6, պատերազմ-2:

2․ա. գովք-1, բողոք-2, հռչակ-3, արահետ-4, կախարդ-5, զայրույթ-6:
բ.   համբավ-3, կածան-4, բարկություն-6, գանգատ-2, փառաբանություն-1, մոգ-5:

4․Յուրաքանչյուր շարքից վերցրու մեկական գոյական և կազմիր վեց բարդ գոյական:

1․ա. գիր, գյուղ, ծով, ձուկ, լեռ, զարկ:
բ.  ափ, զանգված, մեքենա, երակ, պետ, գող:
Գյուղապետ, Ծովափ, զարկերակ, ձկնագող, գրամեքենա, լեռնազանգված

2․ա. հայր, պատկեր, ավազակ, մարտ, գինի, պար:
բ.  զարդ, արվեստ, սրահ, խումբ, պետ, տուն:
Հայրապետ, գինետուն, պարասրահ, ավազակախումբ, մարտարվեստ, պատկերազարդ

5․Ա շարքի գոյականներից և բ շարքի վերջածանցներից հնարավոր բոլոր տարբերակներով կազմիր ածանցավոր գոյականներ:
ա. արվեստ, արծաթ, թագ, հյուր, պալատ, հավաք, գին, ուսուցիչ, հեծանիվ, որս, զինվոր, դատ, ճանապարհ, բառ, ներկ, առևտուր, երշիկ, խորհուրդ:
բ.  -անոց, -ական, -արար,- որդ, -ավոր, -արան, ուհի, -եղեն:
արվեստանոց, արծաթեղեն, թագավոր, հյուրանոց, պալատավոր, հավաքարար, գինեղեն, ուսուցանոց, հեծանվորդ, որսորդ, զիվորանոց, դատարան,

Դիտակետ — դիտել ա կետ — ակնդետ

Մոտակա — մոտ ա կա — մարդամոտ

դաշտավայր — դաշտ ա վայր — սառցադաշտ

փետրազարդ — փետուր ա զարդ — կապտափետուր

Գնդակոծել — գունդ ակ ոծել — ձնագունդ

Գթասիրտ — գութ ա սիրտ — բարեգութ

Տնօրեն — տուն օրեն — տնետուն

Շողարձակ — շող արձակ — արևաշող

Օղակաձև — օղ ակ ա ձև — ականջօղ

1. Յուրաքանչյուր բառի  իմաստն արտահայտի՛ր բառակապակցությամբ. գտի՛ր  երկու խմբի բառերի նմանությունն 
   ու տարբերությունը:

Ա.Դասագիրք — դաս անելու գիրք
հեռագիր — հեռու ողարկվող գիր
արոտավայր — արծելու վյրը
լրագիր — լուրեր հաղորդող գիր
ծառաբուն — ծառի բունը
մրգաջուր — մրգահյութ
մրջնաբույն — մրջյունների բույնը
ծաղկեփունջ — ծաղիկների փունջ, խումբ
միջնապատ — մեջտեղի պատ

Բ.Վիպագիր — գրող
մեծատուն — հարուստ
զինակիր — զինվոր
ժամացույց — ժամանակ ցույց տվող
կողմնացույց — երկրի կողմերը ցույց տվող
երգահան — կոմպոզիտոր
քարահատ — քար կտրող
պատմագիր — պատմաբան
քանդկագործ — արձանագործ

2. Փակագծում տրված բառերը դարձրո´ւ հոգնակի և գրի´ր կետերի փոխարեն:

Ամերիկացի-վիճակագիրները պարզել են, որ օրվա ընթացքում ամենաշատը քայլում են անասնապահները ու հողագործները:  Երկրորդ տեղում գյուղական նամակատարներն են: Հաջորդը  մատուցողներն ու  բուժքույրեր են: Նրանցից  զգալիորեն քիչ են քայլում ոստիկանները, հետախույզները ու  պահակները: Ամենից քիչ քայլում են նահանգապետերը ու նախարարները:

3. .Տրված գոյականները դարձրո´ւ հոգնակի և տեղադրի´ր նախադասությունների մեջ:

Կետորս, բանաձև, հրացան, նավապետ, շնաձուկ, ժամացույց:

Բոլոր նավապետներն էլ երազում են չբացահայտված կղզիներ գտնել:

Մեզ ասացին, որ բոլոր ժամացույցերը հետ են ընկել, ու ոչ մեկը նույն ժամը ցույց չի տալիս:

Ասում են, որ շնաձուկներին արյան հոտն է հրապուրում:

Այդ տարածքում աշխատող Կետորսները հետևում էին կետին ու վախենում էին ,թե ևս մեկին այնուամենայնիվ կվնասի:

Ցուցադրվող հրացանները այդ նույն զինագործի որդիներն ու թոռներն էին սարքել:

1․ Փակագծում տրված գոյականները գրի´ր համապատասխան հոլովով:

Նյու Յորքի բնակիչները զարմանքով դիտում էին 19-ամյա մի ուսանողի, որը սիրալիր ժպիտո) սեղմում էր մի մեծ հանրախանութ մտնող բոլոր այցելուների ձեռքերը: Այդ ձևով 8643-րդ հաճախորդին ողջունելուց հետո նա վեր պարզեց կապտած ձեռքը և բացականչեց.
Ուռա´: Ռուզվելտի ռեկորդը գերազանցեցի:
Հավանաբար քչերին է հայտնի, որ 1907 (թվականին Սպիտակ տանը մի ընդունելության ժամանակ ԱՄՆ-ի այն ժամանակվա նախագահը սեղմել էր 8513 մարդու ձեռք:

2․ Նախադասության միտքն այնպես արտահայտի´ր, որ ընդգծված բառը փակագծում տրված հոլովով լինի:

Գերմանիայի Շտրեբեկ գյուղի բնակիչները մոտ հազար տարի շախմատ են խաղում: Հարյուր տարուց ավելի է, ինչ գյուղի աշակերտները պարտադիր քննություն, հանձնում, որի ժամանակ և´ շախմատի մասին գիտելիքներն են ստուգվում, և´ խաղալու կարողությունը։

Փարիզում կայացած միջազգային մրցաշարի ժամանակ վերջին տեղը գրավեց անգլիացի մի շախմատիստ, Չեմպիոն ազգանունով:

Սիրելի թիմը պարտվելու ամոթից փրկելու համար արգենտինացի ֆուտբոլասերները ընդմիջման ժամանակ դարպասների տակ ռումբ էին դրել: Այդպես խաղի ընդհատման պատճառը դարձավ պայթյունը, և պայթյունի պատճառով խաղը չեղյալ հայտարարվեց: (պատճառով, պայթյունի)

3․Նախադասության միտքն այնպես արտահայտի´ր, որ ընդգծված բառը փակագծում տրված հոլովով լինի:

Ստոկհոլմի թագավորական գրադարանում շախմատին նվիրված հիսուն հազար գիրք կա: (գրադարանում)

Մեր շուրջը՝ օդի, ջրի, հողի մեջ, ապրում են անթիվ, անհամար մանրէներ: (օդի, ջրի, հողի)

Նույնիսկ մանրէների անթիվ բանակներ չեն կարող կենդանի օրգանիզմներին հաղթել: (բանակներ)

Անտեսանելի մանրէները ոչնչանում են հատուկ մշակված բույսերի թունավոր նյութերից: (նյութերից, մանրէները)

Բույսերի հյութը իր մեջ հիվանդությունների դեմ պայքարող ու օրգանիզմն ամրացնող «կախարդական» նյութեր ունի: (հյութը)